Ομοφοβία, bullying και κυβέρνηση «με κορμό το ΣΥΡΙΖΑ»

Το «πρώτη φορά αριστερά» θα κριθεί ΚΑΙ από το αν θα δράσει και νομοθετήσει η κυβέρνηση για την μείωση της ομοφοβίας...

του Στρατή Γατελούζου
(από το τεύχος 4 του "lgbt-Κόκκινο", Ιούνιος 2015)

Η υπόθεση της εξαφάνισης και αργότερα του θανάτου του 20χρονου φοιτητή Βαγγέλη Γιακουμάκη απασχόλησε τη λεγόμενη «κοινή γνώμη» για δύο τουλάχιστον μήνες. Ακόμα περισσότερο, συγκλόνισε τη ΛΟΑΤ κοινότητα της χώρας. Για πολλές βδομάδες μετά την εύρεση του νεκρού σώματός του, γράφονταν άρθρα από γκέι, λεσβίες και τρανς ακτιβίστριες και ακτιβιστές και δημοσιεύονταν ανακοινώσεις από τις ΛΟΑΤ οργανώσεις. Ο ΛΟΑΤ κόσμος, εμείς οι ομοφυλόφιλοι και οι τρανς, πολύ σωστά δεν επικεντρωθήκαμε στο «bullying» (σχολικός εκφοβισμός), έτσι γενικά κι αόριστα. Δεν ήταν σκέτο bullying. Ήταν ομοφοβία. Ο Βαγγέλης υπέστη ομοφοβική/σεξιστική κακοποίηση μέσα στη σχολή του.  Όπως τονίστηκε σε πολλά άρθρα, το ζήτημα δεν είναι αν πράγματι ο Βαγγέλης ήταν γκέι.  Κάποιοι από τους συμμαθητές του δεν τον έβρισκαν «αρκετά άνδρα» – ιδιαίτερα με βάση τα ακραία πατριαρχικά πρότυπα μέρους της κοινωνίας της Κρήτης, από την οποία κατάγονταν όλοι τους, και το θύμα και οι θύτες. Το bullying ήταν ξεκάθαρα ομοφοβικό.

Υπάρχει έντονη ομοφοβία στην Ελλάδα. Μπορεί να έχει μειωθεί κάπως τα τελευταία 10 χρόνια, όμως υπάρχει.  Ήταν θέμα χρόνου να συμβεί και ένα τέτοιο περιστατικό. Ένας από τους λόγους που για το θάνατο του Βαγγέλη γράφτηκαν τόσα άρθρα στη ΛΟΑΤ κοινότητα είναι γιατί πολλές και πολλοί υποστήκαμε ομοφοβικό/τρανσφοβικό bullying όσο ήμασταν μαθητές, άλλος λιγότερο, άλλος περισσότερο. Θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε από εμάς στη θέση του. Και ξέρουμε από πρώτο χέρι πως τα θύματα ομοφοβικού bullying συχνά δεν έχουν κανέναν σύμμαχο στο περιβάλλον τους. Γιατί, αν αποκαλύψουν στους γονείς ή στους καθηγητές τους ότι δέχονται ομοφοβικό bullying στο σχολείο, σημαίνει πως ταυτόχρονα τους αποκαλύπτουν πως είναι γκέι. Το να μιλήσεις σε κάποιον για την ομοφοβική βία που υφίστασαι είναι και coming out (αν και υπάρχουν περιπτώσεις μαθητών που δεν είναι γκέι, αλλά δέχονται ομοφοβικό εκφοβισμό μόνο και μόνο, γιατί η εμφάνιση ή συμπεριφορά τους εκλαμβάνεται ως λιγότερο «ανδρική» ή «αρρενωπή» -και αντίστοιχα για το κορίτσια λιγότερο «θηλυκή»- από τα κυρίαρχα πρότυπα). Δεν είναι φυσικά το πιο απλό πράγμα να μιλήσεις στους γονείς σου για το σεξουαλικό σου προσανατολισμό.  Όσο για την επικοινωνία με τους καθηγητές, η δυσκολία είναι περίπου ίδια, καθώς το ομοφοβικό bullying ουσιαστικά δεν αναγνωρίζεται ως τέτοιο, όχι μόνο από τους καθηγητές, αλλά ούτε καν από τις έρευνες που γίνονται στα σχολεία για το bullying. Στα ερωτηματολόγια που δίνουν στους μαθητές δεν υπάρχει πεδίο για την ομοφοβία και τρανσφοβία!

Είναι, λοιπόν, κυρίως ευθύνη του κράτους -και συγκεκριμένα του υπουργείου παιδείας- να εκπονήσει και εφαρμόσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την αντιμετώπιση του ομοφοβικού και τρανσφοβικού bullying. Ο θάνατος του Βαγγέλη συνέβη λίγες μόνο μέρες μετά την αλλαγή της κυβέρνησης, η οποία έχει για κορμό της ένα κόμμα με πολύ προοδευτικές θέσεις στα ΛΟΑΤ ζητήματα, το ΣΥΡΙΖΑ. Από τις πρώτες κιόλας στιγμές της νέας κυβέρνησης έγιναν δηλώσεις από τον υφυπουργό Παιδείας ότι θα εισαχθεί η σεξουαλική αγωγή στα σχολεία (για εμάς εξυπακούεται πως οι αναφορές στην ομοφυλοφιλία και τη διεμφυλικότητα θα είναι ισότιμες σε έκταση και σημασία με τις αντίστοιχες για την ετεροφυλοφιλία). Δε φτάνει όμως αυτό. Χρειάζεται και σχετική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Οι ελληνικές ΛΟΑΤ οργανώσεις έχουν καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις προς την πολιτεία που πρέπει να υλοποιηθούν άμεσα.

Στη χώρα που ακόμα και σήμερα στα sites gay γνωριμίων  υπάρχουν προφίλ από παντρεμένους με γυναίκα 35άρηδες και... 30άρηδες (κάποιοι από αυτούς είναι συνειδητοποιημένοι αμφί, αλλά μάλλον οι περισσότεροι είναι καταπιεσμένοι γκέι), είναι ολοφάνερο πως η ομοφυλοφιλική ταυτότητα δε γίνεται αποδεκτή σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας – άρα και του σχολείου. Στην Ελλάδα η ομοφοβική φυσική και κυρίως ψυχολογική βία είναι τέτοια, που πολλοί και πολλές δυσκολεύονται να αποδεχτούν την ομοφυλοφιλική τους ταυτότητα. Ή την αποδέχονται απέναντι στον εαυτό τους, αλλά αναγκάζονται από το συγγενικό και κοινωνικό τους περιβάλλον να συνάψουν ετερόφυλο γάμο. Ή -ακόμα χειρότερα- πείθονται και οι ίδιοι από τα ομοφοβικά στερεότυπα μέρους της κοινωνίας πως η μόνη «φυσιολογική» μορφή συμβίωσης είναι με άτομο του αντίθετου φύλου με σκοπό την απόκτηση παιδιών, χωρίς πάντως να σταματούν να αναζητούν εκτός γάμου το ομόφυλο σεξ ή/και συναίσθημα.

Για να αποδέχονται όλο και περισσότεροι γκέι και λεσβίες μαθήτριες τον εαυτό τους και να τολμούν να απευθύνονται στους καθηγητές τους,  είναι αναγκαίο να αναγνωριστεί ξεκάθαρα το ομοφοβικό bullying ως τέτοιο (και όχι ως «σκέτο» bullying). Ακόμη περισσότερο, είναι κρίσιμο το κράτος να στείλει με τη νομοθεσία του «το μήνυμα» στους γκέι και τρανς μαθητές, αλλά και στους υπόλοιπους ΛΟΑΤ πολίτες, ότι ο ομοφυλοφιλικός προσασανατολισμός ή/και η ταυτότητα φύλου τους αντιμετωπίζονται ΙΣΟΤΙΜΑ. Οι γκέι και οι τρανς θα αποκτήσουν τελείως άλλο στάτους και αυτοπεποίθηση, αν η κυβέρνηση θεσμοθετήσει επιτέλους το ομόφυλο σύμφωνο συμβίωσης, τον ομόφυλο γάμο με δικαίωμα παιδοθεσίας και την αναγνώριση της ταυτότητας φύλου χωρίς ιατρικούς όρους. Χωρίς αυτά τα στοιχειώδη δικαιώματα, η ομοφυλοφιλία και η διεμφυλικότητα θα συνεχίσουν να καλύπτονται στη δημόσια σφαίρα από ένα πέπλο σιωπής ή και απαξίωσης. Χωρίς αυτά τα δικαιώματα, το ομοφοβικό bullying, και η ομοφοβία γενικότερα, δε θα αντιμετωπιστούν ποτέ. Εφόσον η κυβέρνηση αυτή έχει «κορμό το ΣΥΡΙΖΑ», ας αποδείξει και στην πράξη με νομοθεσίες ότι η προοδευτική συνεδριακή του απόφαση για τα ΛΟΑΤ δικαιώματα δεν ήταν μόνο λόγια...